Intelligentietest

Bij een intelligentietest wordt vaak gebruik gemaakt van de WISC-V en de RAKIT.  Momenteel is de KIQT+ (Kinder IQ-test Plus) in ontwikkeling.

WISC-V:

De WISC-V is een wereldwijd gebruikte intelligentietest voor kinderen in de leeftijd van 6 t/m 16 jaar. Het afnemen van deze IQ-test duurt ongeveer 3 uur. Talige onderdelen worden bij de WISC-V afgewisseld met onderdelen, die meer een beroep doen op de ruimtelijke oriëntatie van kinderen. Door deze afwisseling vinden kinderen het meestal leuk om te doen, zeker ook omdat bij de WISC-V de mogelijkheid bestaat om een groot deel van test af te nemen op de I-pad.

Wanneer de volledige WISC-V is afgenomen kan er een goede indruk worden verkregen van de sterke en zwakke kanten van een kind. Er worden een aantal aspecten van intelligentie belicht:

  • Verbaal begrip: geeft een indruk van de taalvaardigheden en de op taal gebaseerde kennis.
  • Visueel ruimtelijk: het kunnen verwerken van visuele informatie, onthouden en herkennen van meetkundige en ruimtelijke eigenschappen.
  • Fluïd redeneren: geeft een indruk van de algemene leervaardigheden, vaardigheden om verbanden te kunnen ontdekken en die vervolgens te gebruiken om tot een oplossing te komen.
  • Werkgeheugen: het kort vast kunnen houden van informatie, zoals een instructie in de klas, en informatie kunnen bewerken.
  • Verwerkingssnelheid: vasthouden van aandacht en motivatie bij het uitvoeren van eenvoudige taken.

RAKIT:

De RAKIT is een intelligentietest die wordt afgenomen bij kinderen van 4 t/m 12 jaar. Deze test kan dus al op jonge leeftijd worden gebruikt, maar heeft ook eerder het ‘testplafond’ bereikt. Een voordeel van deze test is dat veelal kan worden volstaan met een antwoord, gebaseerd op meerkeuzevragen. De RAKIT doet een groter beroep op het aanwijzen van de juiste antwoorden, waardoor kinderen die makkelijk dichtklappen (door faalangst of onzekerheid) gemakkelijker antwoord kunnen geven.

 

Naast een totaal-IQ levert de test ook een viertal factorscores op:

  • Perceptueel redeneren: geeft een indruk van het algemeen redeneeraspect en doet een groot beroep op de perceptie.
  • Verbaal leren: hierbij gaat het om het kunnen leren en onthouden van betekenisinhouden.
  • Ruimtelijk inzicht en oriëntatie: naast ruimtelijk-motorische vaardigheden speelt hierbij ook de tempofactor een rol.
  • Verbale vlotheid: hierbij gaat het om het zo snel mogelijk noemen van zoveel mogelijk voorwerpen en begrippen, en het zo volledig mogelijk kunnen vertellen van een verhaal.

KIQT+:

De KIQT+ is speciaal ontwikkeld voor kinderen met een boven-gemiddelde intelligentie. De test kan differentiëren tussen de IQ-range van 115 tot 170 en kent daarmee haast geen ‘plafondscore’. De test doet vooral een beroep op fluïde redeneren en vrijwel niet op taal en snelheid. De test is vooral geschikt voor kinderen die moeite hebben met verbale taken of met tijdsdruk. Het afnemen van deze test duurt ongeveer een uur. KIQT+ wordt opgezet door SCALIQ, een platform van HB-experts uit Nederland en Vlaanderen. 

  • De test bestaat uit drie onderdelen, die vooral zijn gericht op het logisch redeneren: Matrices, Puzzels en Gewichten.

 

Vergelijking van de tests en gemaakte keuzes

Zowel de WISC-V als de RAKIT zijn genormeerde tests en leveren dan ook betrouwbare informatie over het intelligentieprofiel. Voor de KIQT+ loopt nog een normeringsonderzoek, waaraan ik vanuit mijn praktijk ook deelneem.

Iedere test heeft zijn voor- en nadelen. Dit maakt ook extra duidelijk dat de resultaten van een IQ-test gerelativeerd moeten worden! Voor kinderen met hoogbegaafdheid werd tot voor kort nogal eens gekozen voor het afnemen van de RAKIT, omdat de RAKIT minder actieve talige productie vraagt en kinderen de juiste antwoorden kunnen aanwijzen. De WISC-V, uitgebracht in 2018, doet meer een beroep op actieve talige productie en geeft een goed beeld van het fluïd redeneren, het werkgeheugen en de verwerkingssnelheid. Een belangrijk voordeel van de WISC-V is ook dat deze beter differentieert in de hogere range en meet tot een IQ van 160. De KIQT+ gaat hierbij nog een stapje verder en kan nauwkeurig differentiëren in de range 115 tot 170. Nadeel van de KIQT+ is dat deze intelligentietest alleen een beeld geeft van het fluïde redeneren en niet van de talige vaardigheden. 

Voor kinderen in de basisschoolleeftijd werk ik bij voorkeur met de WISC-V, eventueel aangevuld met taken uit de RAKIT en aanvullend onderzoek naar de executieve vaardigheden. Voor kinderen is het prettig dat ze deze test kunnen maken op de iPad. Deze werkwijze spreekt kinderen erg aan en geeft een ontspannen werksfeer. In sommige gevallen worden er ook andere keuzes gemaakt. De test moet zo goed mogelijk aansluiten bij de mogelijkheden van het kind. Zéker zo belangrijk als de keuze van de test is dat een kind tijdens het onderzoek ontspannen is en kan werken in een prettige sfeer. Hier wordt bij DIDAQT veel aandacht aan besteed. Er wordt ruim de tijd genomen om uw kind beter te leren kennen en een goed contact op te bouwen.

Interpretatie van de intelligentietest

Een hoge score op een IQ-test is niet per definitie een garantie voor succes. Dit is ook afhankelijk van eigenschappen als motivatie, inzet, een goede leerhouding, het om kunnen gaan met tegenslagen en de vaardigheid om van je fouten te leren. Ook sociale en emotionele ontwikkeling speelt een rol bij een succesvolle schoolcarrière.

Een intelligentieonderzoek is altijd een momentopname en de intelligentie kan zich in de loop der jaren nog verder ontwikkelen. Zeker bij jonge kinderen, waarbij de ontwikkeling vaak pieksgewijs verloopt, is voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de testresultaten. De keuze van de test kan mede bepalend zijn voor het resultaat, ook bij kinderen met een vermoeden van hoogbegaafdheid. Ondanks deze beperkingen geeft een intelligentietest altijd een goede indruk hoe een kind op school en in de klas kan functioneren. Het moet dan ook de insteek zin om op basis van de testresultaten informatie aan te reiken voor het onderwijs, zodat een kind zo goed mogelijk verder kan worden geholpen!